RODO dotyczy każdej firmy, która przetwarza dane osobowe klientów, pracowników czy kandydatów do pracy, niezależnie od jej wielkości. W małej firmie nie chodzi jednak o rozbudowane procedury, ale o kilka konkretnych obowiązków: rzetelną informację dla osób, umowy z usługodawcami, zasady monitoringu i rekrutacji oraz reagowanie na naruszenia. Poniżej radca prawny Wojciech Halec z Poznania omawia obowiązki przedsiębiorcy według stanu prawnego z listopada 2026 r., w tym zasady marketingu obowiązujące od wejścia w życie Prawa komunikacji elektronicznej.

Kogo obejmuje RODO i na jakiej podstawie firma przetwarza dane
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, czyli RODO, stosuje się do przetwarzania danych osobowych przez każdego administratora, także przez jednoosobową firmę. Wyłączenie dotyczy tylko przetwarzania przez osobę fizyczną w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze (art. 2 ust. 2 lit. c RODO). W Polsce uzupełnia je ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych, a w sprawach pracowniczych Kodeks pracy (KP). Danymi osobowymi są informacje o każdej zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej (art. 4 pkt 1 RODO), także o osobach kontaktowych kontrahentów.
Każde przetwarzanie musi mieć podstawę z art. 6 ust. 1 RODO. W małej firmie jest nią najczęściej wykonanie umowy z klientem (lit. b), obowiązek prawny, np. podatkowy lub kadrowy (lit. c), prawnie uzasadniony interes, np. dochodzenie należności (lit. f), a w marketingu zgoda (lit. a). Administrator musi umieć wykazać, że przestrzega zasad przetwarzania (art. 5 ust. 2 RODO), dlatego podstawowe decyzje warto udokumentować. Wdrożenie tych obowiązków w firmach prowadzimy w ramach praktyki prawa gospodarczego.
Obowiązek informacyjny i okresy przechowywania danych
Zbierając dane od osoby, której dotyczą, administrator przekazuje jej m.in. swoją tożsamość i dane kontaktowe, cele i podstawę prawną przetwarzania, informację o odbiorcach, okresie przechowywania danych, przysługujących prawach oraz prawie wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (art. 13 RODO). Gdy dane pochodzą z innego źródła, obowiązek wynika z art. 14 RODO. W praktyce oznacza to politykę prywatności na stronie, klauzule przy formularzach i ogłoszeniach o pracę oraz informację dla pracowników, napisane zwięźle i jasnym językiem (art. 12 ust. 1 RODO). Okresy przechowywania wynikają często wprost z przepisów:
| Rodzaj danych | Okres przechowywania | Podstawa |
|---|---|---|
| dokumentacja pracownicza i akta osobowe | co do zasady okres zatrudnienia i 10 lat od końca roku, w którym stosunek pracy ustał | art. 94 pkt 9b KP |
| nagrania z monitoringu w zakładzie pracy | do 3 miesięcy od nagrania, dłużej, gdy są dowodem w postępowaniu | art. 22² § 3–4 KP |
| dane kandydatów do pracy | do zakończenia rekrutacji, dłużej za zgodą na przyszłe rekrutacje | art. 6 ust. 1 lit. a RODO, poradnik Prezesa UODO |
Umowy powierzenia z usługodawcami
Jeżeli inny podmiot przetwarza dane w imieniu przedsiębiorcy, np. firma IT, hostingodawca czy dostawca programu do fakturowania, administrator może korzystać tylko z podmiotów zapewniających wystarczające gwarancje ochrony danych (art. 28 ust. 1 RODO) i zawiera z nimi umowę powierzenia (art. 28 ust. 3 RODO). Umowa określa przedmiot i czas trwania przetwarzania, jego charakter i cel, rodzaj danych, kategorie osób oraz prawa i obowiązki administratora. Musi też przewidywać w szczególności, że podmiot przetwarzający:
- przetwarza dane wyłącznie na udokumentowane polecenie administratora,
- zapewnia, by osoby upoważnione zobowiązały się do zachowania poufności,
- stosuje środki bezpieczeństwa wymagane przez art. 32 RODO,
- korzysta z dalszych podwykonawców tylko na warunkach określonych w RODO i umowie,
- po zakończeniu usług usuwa albo zwraca dane, zależnie od decyzji administratora.
Rejestr czynności przetwarzania i inspektor ochrony danych
Rejestr czynności przetwarzania zawiera m.in. cele przetwarzania, kategorie osób i danych, kategorie odbiorców, planowane terminy usunięcia danych i ogólny opis środków bezpieczeństwa (art. 30 ust. 1 RODO). Firmy zatrudniające mniej niż 250 osób są z tego obowiązku zwolnione tylko wtedy, gdy przetwarzanie nie może powodować ryzyka naruszenia praw lub wolności, ma charakter sporadyczny i nie obejmuje szczególnych kategorii danych ani danych o wyrokach skazujących (art. 30 ust. 5 RODO). Prowadzenie spraw kadrowych czy obsługa stałych klientów nie są sporadyczne, więc obowiązek prowadzenia rejestru obejmuje zwykle przynajmniej te procesy.
Inspektora ochrony danych (IOD) trzeba wyznaczyć tylko wtedy, gdy przetwarzania dokonuje organ lub podmiot publiczny, gdy główna działalność administratora polega na regularnym i systematycznym monitorowaniu osób na dużą skalę albo na przetwarzaniu na dużą skalę szczególnych kategorii danych lub danych o wyrokach skazujących (art. 37 ust. 1 RODO). Kamera w sklepie czy kawiarni nie oznacza więc obowiązku powołania IOD, bo główną działalnością jest sprzedaż, a nie monitorowanie. IOD można wyznaczyć dobrowolnie; jego dane kontaktowe publikuje się wtedy i przekazuje organowi nadzorczemu (art. 37 ust. 4 i 7 RODO).
Monitoring wizyjny pracowników i klientów
Pracodawca może wprowadzić monitoring wizyjny, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa pracowników, ochrony mienia, kontroli produkcji lub zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić go na szkodę (art. 22² § 1 KP). Monitoring co do zasady nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek i palarni (art. 22² § 2 KP). Cele, zakres i sposób jego stosowania określa się w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy albo w obwieszczeniu (art. 22² § 6 KP), a pracowników informuje się o nim nie później niż 2 tygodnie przed uruchomieniem (art. 22² § 7 KP).
Monitorowane pomieszczenia i teren oznacza się w widoczny sposób najpóźniej dzień przed uruchomieniem monitoringu (art. 22² § 9 KP). Podobne zasady dotyczą kontroli służbowej poczty elektronicznej, która nie może naruszać tajemnicy korespondencji (art. 22³ KP). Monitoring klientów, np. w sklepie, opiera się zwykle na prawnie uzasadnionym interesie administratora (art. 6 ust. 1 lit. f RODO) i również wymaga poinformowania osób zgodnie z art. 13 RODO. Inne obowiązki pracodawcy omawiamy w artykule o sprawach pracowniczych.

Rekrutacja i CV kandydatów
Od kandydata do pracy pracodawca żąda imienia i nazwiska, daty urodzenia i danych kontaktowych, a gdy jest to niezbędne na danym stanowisku, także informacji o wykształceniu, kwalifikacjach i przebiegu zatrudnienia (art. 22¹ § 1–2 KP). Od 24 grudnia 2025 r. nie może żądać informacji o wynagrodzeniu kandydata w obecnym i poprzednich stosunkach pracy (art. 22¹ § 1 pkt 6 KP). Inne dane można przetwarzać za zgodą kandydata, z wyjątkiem danych o wyrokach skazujących, a brak zgody nie może być przyczyną odmowy zatrudnienia (art. 22¹a § 1–2 KP).
Po zakończeniu rekrutacji dane osób, których nie zatrudniono, co do zasady się usuwa. Poradnik Prezesa UODO dla pracodawców dopuszcza dłuższe przechowywanie za zgodą kandydata na udział w przyszłych rekrutacjach, a za niedopuszczalne uznaje przetwarzanie danych wyłącznie na wypadek ewentualnych, niepewnych roszczeń. Jeżeli kandydat zgłosił już konkretne roszczenie, dane potrzebne do obrony można zachować, bo prawo do usunięcia danych nie obejmuje danych niezbędnych do ustalenia, dochodzenia lub obrony roszczeń (art. 17 ust. 3 lit. e RODO).
Marketing, newsletter i pliki cookies
Od 10 listopada 2024 r. zasady marketingu elektronicznego reguluje ustawa z dnia 12 lipca 2024 r. – Prawo komunikacji elektronicznej (Pke). Zakazane jest używanie automatycznych systemów wywołujących i telekomunikacyjnych urządzeń końcowych, w tym komunikatorów, do przesyłania informacji handlowej, w tym marketingu bezpośredniego, bez uprzedniej zgody abonenta lub użytkownika końcowego (art. 398 ust. 1 Pke). Dotyczy to m.in. e-maili, SMS-ów i telefonów. Dawny art. 10 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną został uchylony (art. 26 pkt 3 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo komunikacji elektronicznej).
Zgodę można wyrazić m.in. przez udostępnienie adresu elektronicznego w celu otrzymywania informacji handlowej (art. 398 ust. 2 Pke). Do jej uzyskania stosuje się przepisy o ochronie danych osobowych (art. 400 Pke), więc zgodę musi dać się wycofać równie łatwo, jak ją wyrażono (art. 7 ust. 3 RODO). Wysyłka bez zgody stanowi czyn nieuczciwej konkurencji (art. 398 ust. 4 Pke). Pliki cookies, z wyjątkiem niezbędnych do transmisji lub świadczenia usługi żądanej przez użytkownika, wymagają uprzedniej informacji i zgody (art. 399 ust. 1 i 3 Pke).
Żądania osób, naruszenia ochrony danych i odpowiedzialność
Na żądanie osoby, np. dostępu do danych, ich sprostowania lub usunięcia, administrator odpowiada bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca. Termin można przedłużyć o kolejne dwa miesiące ze względu na skomplikowany charakter lub liczbę żądań, informując o tym osobę w ciągu miesiąca i podając przyczyny (art. 12 ust. 3 RODO). Odpowiedź jest co do zasady bezpłatna (art. 12 ust. 5 RODO). Za naruszenia przepisów Prezes UODO może nałożyć administracyjną karę pieniężną (art. 83 RODO), a osoba, która poniosła szkodę, może żądać odszkodowania (art. 82 ust. 1 RODO).
Naruszenie ochrony danych, np. wysłanie dokumentów do niewłaściwego adresata, kradzież laptopa czy włamanie na skrzynkę, administrator zgłasza Prezesowi UODO bez zbędnej zwłoki, w miarę możliwości w ciągu 72 godzin od jego stwierdzenia, chyba że jest mało prawdopodobne, by skutkowało ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób (art. 33 ust. 1 RODO). Każde naruszenie, także niezgłoszone, trzeba udokumentować (art. 33 ust. 5 RODO), a przy wysokim ryzyku zawiadomić osoby, których dane dotyczą (art. 34 ust. 1 RODO).
Najczęstsze pytania o RODO w małej firmie
Czy jednoosobowa firma bez pracowników musi stosować RODO?
Tak, jeżeli przetwarza dane klientów lub kontrahentów będących osobami fizycznymi. Wyłączenie z art. 2 ust. 2 lit. c RODO obejmuje tylko czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze, a nie działalność gospodarczą. Zakres obowiązków jest jednak mniejszy: bez pracowników odpadają m.in. zasady monitoringu pracowniczego i dokumentacji kadrowej, a najważniejsze pozostają informacja dla klientów, umowy powierzenia i bezpieczeństwo danych.
Czy pracownicy muszą mieć pisemne upoważnienia do przetwarzania danych?
RODO nie przewiduje konkretnej formy upoważnienia. Wymaga, by osoby działające z upoważnienia administratora przetwarzały dane wyłącznie na jego polecenie (art. 29 i art. 32 ust. 4 RODO). Ponieważ administrator musi umieć wykazać przestrzeganie przepisów (art. 5 ust. 2 RODO), pisemne lub elektroniczne upoważnienia określające zakres dostępu do danych są praktycznym sposobem udokumentowania tych poleceń.
Chcesz sprawdzić, czy Twoja firma spełnia obowiązki wynikające z RODO, albo doszło do naruszenia ochrony danych? Wycenę przedstawiamy po pierwszej rozmowie i zapoznaniu się z dokumentami. Umów konsultację w kancelarii w Poznaniu lub online.
Stan prawny: listopad 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej dotyczącej konkretnej sprawy.