Spadek to nie tylko majątek – to także długi spadkodawcy. Jeżeli okaże się, że zmarły zostawił po sobie więcej zobowiązań niż aktywów, spadkobierca może odrzucić spadek i uchronić się przed odpowiedzialnością za długi. Ważne jest jednak dotrzymanie terminów.
Kiedy warto odrzucić spadek?
- gdy spadkodawca miał istotne długi przewyższające majątek,
- gdy nie znamy pełnego stanu majątku i zobowiązań,
- gdy chcemy, by spadek przeszedł na inną osobę (np. dziecko),
- gdy odziedziczenie pociąga za sobą koszty utrzymania nieruchomości, których nie chcemy ponosić.
Termin – 6 miesięcy
Oświadczenie o odrzuceniu spadku należy złożyć w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedzieliśmy się o tytule swojego powołania do spadku (najczęściej od śmierci spadkodawcy). Po upływie tego terminu uznaje się, że spadek został przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza – odpowiadamy za długi do wysokości aktywów spadku.
Gdzie złożyć oświadczenie?
- U notariusza – akt notarialny, koszt ok. 100–150 zł od osoby,
- W sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania spadkobiercy – opłata 100 zł.
Skutki odrzucenia spadku
Osoba odrzucająca spadek jest traktowana tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku. W jej miejsce wchodzą jej zstępni (dzieci, wnuki). Dlatego po odrzuceniu spadku przez rodziców trzeba także odrzucić go w imieniu małoletnich dzieci – wymaga to zgody sądu opiekuńczego.
Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka
- składamy wniosek do sądu rodzinnego o zgodę na odrzucenie spadku w imieniu dziecka,
- sąd analizuje, czy odrzucenie leży w interesie dziecka (zwykle tak, gdy są długi),
- po uzyskaniu zgody składamy oświadczenie u notariusza lub w sądzie spadku w imieniu dziecka.
Uwaga: termin 6 miesięcy nie biegnie, dopóki postępowanie o zgodę sądu jest w toku.
FAQ – odrzucenie spadku
Co jeśli przegapię 6-miesięczny termin?
Po upływie terminu uznaje się, że przyjąłeś spadek z dobrodziejstwem inwentarza. W wyjątkowych przypadkach można uchylić się od skutków oświadczenia w razie błędu lub groźby (art. 1019 K.c.) – wymaga to postępowania sądowego.
Czy odrzucenie spadku powoduje utratę prawa do zachowku?
Tak – osoba, która odrzuciła spadek, nie ma prawa do zachowku. Trzeba więc rozważyć, czy w danej sprawie korzystniejsze jest odrzucenie czy przyjęcie spadku.
Czy mogę odrzucić tylko część spadku?
Nie. Oświadczenie o odrzuceniu spadku jest niepodzielne – odrzuca się cały spadek albo go przyjmuje (z dobrodziejstwem inwentarza lub wprost).
Pomoc kancelarii w Poznaniu
Kancelaria Radcy Prawnego Wojciecha Halca pomaga w sprawach o odrzucenie spadku i ochronę przed długami spadkowymi. Działamy w Poznaniu i Wielkopolsce. Skontaktuj się z nami.