Po śmierci bliskiej osoby spadkobiercy muszą formalnie potwierdzić swoje prawa do spadku. W Polsce możliwe są dwie drogi: postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Która opcja będzie lepsza dla Ciebie w Poznaniu? Wyjaśniamy różnice, koszty i terminy.
Co to jest stwierdzenie nabycia spadku?
To dokument urzędowy potwierdzający, kto jest spadkobiercą po zmarłym i w jakiej części dziedziczy. Bez tego dokumentu nie można sprzedać odziedziczonej nieruchomości, wypłacić środków z banku ani dokonać innych czynności prawnych wymagających wykazania tytułu prawnego do spadku.
Notariusz – akt poświadczenia dziedziczenia
Najszybsza droga. Wymaga zgody i osobistego stawiennictwa wszystkich spadkobierców u notariusza. Procedura trwa zwykle 1 dzień, koszt to od ok. 250 do 1000 zł w zależności od stopnia skomplikowania.
- Zalety: szybkość (1 wizyta), niski koszt, brak konieczności sporządzania pisma procesowego.
- Wady: wymaga zgody wszystkich spadkobierców, nie jest możliwy przy testamencie szczególnym lub gdy spadkobierca jest nieznany.
Sąd – postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku
Składamy wniosek do Sądu Rejonowego właściwego dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy (w Poznaniu – Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto, Poznań-Nowe Miasto i Wilda lub Poznań-Grunwald i Jeżyce). Opłata sądowa: 100 zł od wniosku. Postępowanie trwa zwykle 2–6 miesięcy.
- Zalety: możliwe nawet w razie konfliktu między spadkobiercami, rozstrzyga spory o ważność testamentu.
- Wady: dłuższy czas, więcej formalności, konieczność uczestnictwa w rozprawie.
Którą drogę wybrać?
- Notariusz – gdy wszyscy spadkobiercy są znani, zgodni i mogą stawić się osobiście,
- Sąd – gdy istnieje spór, testament jest kwestionowany, nie wszyscy spadkobiercy są znani lub nieobecni.
Dokumenty potrzebne do stwierdzenia nabycia spadku
- odpis aktu zgonu spadkodawcy,
- odpisy aktów stanu cywilnego spadkobierców (urodzenia, małżeństwa),
- testament (jeżeli został sporządzony),
- numer PESEL spadkodawcy.
FAQ – stwierdzenie nabycia spadku
Czy istnieje termin na stwierdzenie nabycia spadku?
Nie ma terminu prekluzyjnego. Można je przeprowadzić nawet kilkanaście lat po śmierci spadkodawcy. Uwaga jednak: termin 6 miesięcy dotyczy oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku – jego przekroczenie oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Co jeśli nie wszyscy spadkobiercy chcą iść do notariusza?
Wtedy jedyną drogą jest sąd. Wniosek może złożyć każdy ze spadkobierców samodzielnie. Pozostali zostaną wezwani przez sąd jako uczestnicy postępowania.
Czy muszę zapłacić podatek od spadku?
Najbliższa rodzina (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo) może skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku, jeśli zgłosi nabycie spadku do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia/aktu (formularz SD-Z2).
Pomoc kancelarii w Poznaniu
Kancelaria Radcy Prawnego Wojciecha Halca prowadzi sprawy o stwierdzenie nabycia spadku w Poznaniu i całej Wielkopolsce. Pomagamy także w sprawach o zachowek oraz dział spadku. Skontaktuj się z nami w celu wyceny sprawy.