To jedno z najczęstszych pytań, które słyszymy od klientów dzwoniących do naszej Kancelarii w Poznaniu: „Czy jesteście notariuszem?” albo „Czy mogę u Was sporządzić akt notarialny?”. Odpowiedź brzmi: nie – jesteśmy kancelarią radcy prawnego, a to dwa różne zawody. W tym artykule wyjaśniamy, jakie są między nimi różnice i kiedy potrzebujesz którego z nich.
Radca prawny i notariusz – dwa różne zawody prawnicze
W Polsce funkcjonuje kilka zawodów prawniczych: adwokat, radca prawny, notariusz, komornik, sędzia, prokurator. Każdy z nich ma inne kompetencje, inne uprawnienia i inną rolę. Dla osoby spoza branży prawniczej te różnice często są niejasne – stąd częste pytania o to, czy radca prawny może sporządzić akt notarialny (nie może) albo czy notariusz może reprezentować w sądzie (nie może).
Radca prawny – Twój pełnomocnik
Radca prawny to pełnomocnik procesowy. Reprezentuje klienta przed sądami, urzędami, w negocjacjach. Świadczy pomoc prawną w formie porad, opinii, pism procesowych, projektów umów. Jego zadaniem jest walka o interes klienta – jest stronniczy w jego imieniu, oczywiście w granicach prawa i etyki zawodowej. Radca prawny należy do Krajowej Izby Radców Prawnych i jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem OC.
Notariusz – bezstronny urzędnik
Notariusz pełni funkcję publiczną zbliżoną do urzędnika państwowego. Sporządza akty notarialne, poświadczenia, wypisy, przechowuje dokumenty i depozyty. Jego rolą jest bezstronne nadanie czynności prawnej szczególnej formy, która ma moc dokumentu urzędowego. Notariusz nie staje po stronie żadnego z uczestników czynności – dba o to, żeby czynność była zgodna z prawem.
Kiedy iść do radcy prawnego?
- Mam sprawę sądową – cywilną, rodzinną, spadkową, gospodarczą, karną, pracowniczą
- Chcę złożyć pozew (o rozwód, alimenty, zapłatę, zachowek)
- Otrzymałem pozew, nakaz zapłaty, wezwanie z sądu i nie wiem co robić
- Potrzebuję porady prawnej – ocenić sytuację, ryzyko, możliwości
- Negocjuję umowę, ugodę, podział majątku
- Mam spór – z pracodawcą, kontrahentem, sąsiadem, deweloperem, bankiem
- Chcę dochodzić odszkodowania (np. po wypadku, z OC)
- Prowadzę firmę i potrzebuję bieżącej obsługi prawnej
- Mam sprawę przeciwko bankowi (kredyt frankowy, sankcja kredytu darmowego)
- Chcę obalić testament, dochodzić zachowku, podzielić spadek
Kiedy iść do notariusza?
- Kupuję lub sprzedaję nieruchomość (mieszkanie, dom, działkę) – wymóg formy aktu notarialnego
- Daruję mieszkanie lub inną nieruchomość
- Chcę sporządzić testament notarialny (najbezpieczniejsza forma testamentu)
- Chcę uzyskać akt poświadczenia dziedziczenia (zamiast iść do sądu o stwierdzenie nabycia spadku – tylko gdy wszyscy spadkobiercy są zgodni)
- Podpisuję intercyzę (umowę majątkową małżeńską)
- Potrzebuję pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego (np. do sprzedaży nieruchomości)
- Zakładam spółkę z o.o. w tradycyjnej formie (nie przez S24)
- Potrzebuję poświadczenia podpisu lub kopii dokumentu
Kiedy potrzebujesz obu? Współpraca radcy prawnego z notariuszem
W praktyce wiele spraw wymaga współpracy obu zawodów. Najczęstsze przykłady:
- Sprzedaż nieruchomości komercyjnej – radca prawny przygotowuje umowę przedwstępną, analizuje stan prawny nieruchomości (due diligence), negocjuje warunki; notariusz finalizuje sprzedaż w formie aktu notarialnego.
- Podział majątku po rozwodzie – jeśli małżonkowie są zgodni, mogą podzielić majątek u notariusza, ale wcześniej warto skonsultować się z radcą prawnym, żeby ocenić czy proponowany podział jest sprawiedliwy. Więcej o podziale majątku.
- Sprawa spadkowa – gdy spadkobiercy są zgodni, akt poświadczenia dziedziczenia załatwia notariusz. Gdy są spory, długi spadkowe, kwestionowanie testamentu – sprawą zajmuje się radca prawny w sądzie. Sąd czy notariusz w sprawie spadku?
- Intercyza – musi być w formie aktu notarialnego, ale jej treść często konsultuje się z radcą prawnym, szczególnie przy złożonych majątkach.
Najczęstsze pomyłki klientów
- „Idę do notariusza po poradę prawną” – notariusz nie udziela porad w interesie strony, jego rola jest neutralna
- „Notariusz mnie obroni w sądzie” – nie, w sądzie reprezentuje radca prawny lub adwokat
- „Radca prawny sporządzi mi akt notarialny” – nie, to wyłączna kompetencja notariusza
- „Wystarczy umowa przedwstępna sprzedaży mieszkania na piśmie” – warto, ale dla pełnej skuteczności (możliwość przymusowego zawarcia umowy przyrzeczonej) potrzebna jest forma aktu notarialnego
- „U notariusza taniej niż w sądzie” – nie zawsze; w spornych sprawach spadkowych notariusz nie pomoże
Czym zajmuje się nasza Kancelaria w Poznaniu?
Kancelaria Radcy Prawnego Wojciecha Halca w Poznaniu specjalizuje się w sprawach z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego, spadkowego, gospodarczego, frankowego i windykacji. Nie sporządzamy aktów notarialnych, ale w wielu sprawach jesteśmy w stanie:
- doradzić, czy w Twojej sprawie potrzebny jest notariusz, czy radca prawny (albo obaj)
- przygotować projekt umowy, którą później podpiszesz u notariusza
- poprowadzić sprawę sądową równolegle z czynnościami notarialnymi
- polecić zaufanego notariusza w Poznaniu, z którym współpracujemy
FAQ
Czy radca prawny może udzielić mi porady w sprawie zakupu mieszkania?
Tak, i bardzo to polecamy. Radca prawny sprawdzi stan prawny nieruchomości, przeanalizuje księgę wieczystą, oceni ryzyka, zaproponuje zapisy w umowie. Sama czynność zakupu (akt notarialny) odbędzie się u notariusza – ale przygotowanie merytoryczne często warto zlecić radcy prawnemu.
Czy notariusz w Poznaniu jest droższy niż radca prawny?
Ceny są nieporównywalne, bo świadczą różne usługi. Taksa notarialna jest ustawowo regulowana – jest identyczna u każdego notariusza w Polsce i zależy od wartości czynności. Honorarium radcy prawnego ustalane jest indywidualnie i zależy od rodzaju sprawy oraz nakładu pracy.
Czy radca prawny może pójść ze mną do notariusza?
Tak, w wielu sprawach jest to wręcz wskazane – radca prawny zadba o to, żeby treść aktu notarialnego prawidłowo zabezpieczała Twoje interesy.
Jak znaleźć notariusza w Poznaniu?
Najlepiej skorzystać z wyszukiwarki na stronie Izby Notarialnej w Poznaniu lub Krajowej Rady Notarialnej. Możesz też zapytać nas – chętnie polecimy sprawdzonego notariusza, z którym współpracujemy przy obsłudze naszych klientów.
Potrzebujesz porady prawnej w Poznaniu?
Jeśli Twoja sprawa wymaga pomocy radcy prawnego, zapraszamy do kontaktu. Pomożemy ocenić, czy w Twojej sytuacji konieczne będą również czynności notarialne i wskażemy najkorzystniejszą drogę postępowania. Sprawdź też naszą stronę Radca prawny a notariusz.